Wiele ludzi posiadających dom czasem twierdzi, że ten dom jest dla nich po prostu za duży. Weźmy pod uwagę fakt, iż rodzina składająca się z kilkunastu ludzi może się w perspektywie czasu pomniejszyć, głównie taka, gdzie zamieszkuje kilka pokoleń pod jednym dachem. Dzieci również opuszczają rodzinne gniazdo. W takim przypadku może nastąpić wypadek, gdy lokatorzy domu ustalają, że dom jest kategorycznie za duży dla dwójki ludzi. Co należy wtedy uczynić? Ogromnie często występującą transakcją w takim wypadku jest zamienię nieruchomości, czy też i w wielu przypadkach odwrotnie, więc zmiana mieszkania na dom. Dzieje się w ten sposób w owym czasie, gdy ktoś zamyśla posiadanie domu, a ma już lokum własnościowe, które jest dla niego za małe.
Jak należy zamienić mieszkanie na dom? Idzie to zrobić umieszczając odpowiednie ogłoszenie w jednym albo wielu serwisach mieszkaniowych. Wystarczy wyłącznie opublikować ogłoszenie w dziale zamienię dom lub też zamienię mieszkanie na dom. W praktyce rynku nieruchomości uformowała się także strategia wymiany lokalu hipotecznego na lokal komunalny – w tego rodzaju przypadku prócz otrzymania zgody gminy na wymianę konieczne jest nawiązanie umowy w formie aktu notarialnego, bo w związku z tym, że w przypadku jednego z pomieszczeń występuje przerzut własności, potrzebne jest zachowania formy aktu notarialnego pod reżimem nieważności tego typu umowy. Posiadacz lokalu hipotecznego, jaki – będąc ustawowym właścicielem swojego lokalu – nikogo nie powinien pytać o aprobatę, ukazuje notariuszowi duplikat z księgi wieczystej uwierzytelniający atrybut lokalu, a współlokator komunalny dokument z gminy dające akceptację na zamianę i umowę najmu zajmowanego lokalu. Zdarza się, że notariusze przygotowują w takich przypadkach umowę sprzedaży, co nie jest poprawne.
Wskazana umowa nie jest bowiem transakcją zbytu – nie następuje w niej zapłata ceny, a możliwa dopłata przy zamianie mieszkania z mniejszego na większe nie będzie równoważna do ceny rynkowej, co spowoduje spore odpowiedzi na gruncie prawa skarbowego. Jak musi wyglądać umowa zamiany mieszkania na dom? Gdy ktoś zamieszcza gdzieś ogłoszenie o treści zamienię dom, musi się liczyć chyba z tym, że będzie musiał podpisywać kontrakt wymiany. Idzie również podmienić mieszkanie na zamienię dom, lub dom na mieszkanie komunalne. Stosowna umowa powinna być w związku z tym zbliżona do zawartości umowy zamiany, a powinna mieścić przeniesienia pełnomocnictwa własności lokalu hipotecznego w zamian za zakup praw wynajmu lokalu komunalnego. W wyniku tak zawartej umowy notariusz kieruje podanie do sądu rejonowego wydziału ksiąg wieczystych posiadającego księgę wieczystą dla lokalu hipotecznego o wprowadzenie byłego lokatora mieszkania komunalnego jako właściciela lokalu hipotecznego, a dotychczasowy właściciel lokalu hipotecznego posiadając w ręku akt notarialny, jedzie do gminy, tam podpisze umowę najmu lokalu komunalnego.
Nie wypada jakkolwiek załamywać rąk, gdy gmina nie zgodzi się na zamianę, szczególnie jeśli lokal komunalny poświęcony jest do zbytu. Jak spostrzegamy, jeżeli zamieścimy w sieci czy w dowolnym miejscu ogłoszenie o zawartości zamienię mieszkanie na dom bądź zamienię dom na mieszkanie powinno się liczyć się z tym, że do finalizacji naszych postanowień cokolwiek poczekamy. Nie jest to bowiem procedura łatwa ani nie realizuje się jej prędko. Cokolwiek inaczej ma się nieruchomości zamiana jeśli chodzi o mieszkania komunalne. W takim przypadku aktualny mieszkaniec mieszkania komunalnego w zamian wniosku o wymianę składa w gminie podanie o wykup, a po zakupie da radę już bez przeszkód dokonać zamiany.
Na rynku następuje jeszcze mnóstwo pozostałych pseudozamian, na przykład mieszkania spółdzielczego lokatorskiego na pozostały lokal spółdzielczy albo lokal hipoteczny. Czynności tam występujące będą jednakże jedynie kategorią przedtem analizowanych. Nieprzerwanie tymczasem powinno się pamiętać, że skoro jesteśmy tylko najemcami takiego lokalu to rozstrzygnięcie zależy od właściciela. Przeto warunki jakie należy spełnić i zgoda na przeprowadzenie pseudozamiany zależeć będzie od woli tegoż posiadacza (spółdzielni, przedsiębiorstwa, gminy). Nieobecność aprobaty uniemożliwia zrealizowanie pseudozamiany.
W Polsce istnieje całkiem spory ruch na rynku zamiana domów koszalin, przede wszystkim w obrębie mieszkań komunalnych, a tam gdzie obrót był pokaźny niektóre gminy pragnąc ulżyć swoim domownikom tworzyły wręcz komunalne biura zamiany mieszkań, które zajmują się pośrednictwem między lokatorami i wspierają w zamianie.